ჰავიერ სოლანა

ჰავიერ სოლანას წერილს აქვეყნებს (Foreignpress)

2009 წელი ევროკავშირის საქმიანობაში, რომელსაც ის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ახორციელებს, ერთგვარ გარდამტეხ ეტაპად იქცა. წელს ევროპული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკას 10 წელი უსრულდება. ამ ხნის განმავლობაში ევროკავშირმა ხელი შეუწყო საერთაშორისო უსაფრთხოების განმტკიცებას და რეალური გავლენა იქონია ადამიანების ცხოვრებაზე მთელს მსფოლიოში. იმავდროულად, ჩვენ ახალი ეპოქის მიჯნაზე ვდგავართ, რომელიც ლისაბონის ხელშეკრულების ძალაში შესვლით აღინიშნება, დოკუმენტით, რომელიც მოწოდებულია ჩვენს საგარეო პოლიტიკურ საქმიანობას ახალი ბიძგი მისცეს

გასული 10 წლის განმავლობაში ჩვენ ძალადობის თავიდან აცილების, მშვიდობის აღდგენისა და შეიარაღებული კონფლიქტების შემდეგ მოსახლეობის ნორმალურ ცხოვრებასთან დაბრუნების მიზნით, სამ კონტინენტზე 10 ოპერაცია განვახორციელეთ. ქაბულიდან-პრიშტინამდე და რამალადან-კინშასამდე, ევროკავშირის წარმომადგენლები იცავენ საზღვრებს, თვალყურს ადევნებენ სამშვიდობო შეთანხმებების შესრულებას, წვრთვნიან სამართალდამცველებს, ქმნიან სისხლის სამართლის სამართალწარმოების სისტემებს, იცავენ გემებს ზღვის პირატების თავდასხმებისგან. ჩვენს წარმატებებს მოჰყვა ის, რომ ჩვენ სულ უფრო ხშირად მოგვმართავენ კრიზისულ სიტუაციებში ან საომარი კონფლიქტების შემდგომ პერიოდში დახმარების თხოვნით. ჩვენ ვსარგებლობთ ნდობით, პატივს ვცემთ ტრადიციულ ღირებულბებს და გაგვაჩნია აუცილებელი ნება აღნიშნული მიზნების შესრულებისთვის.

ევროკავშირი 1999 წელს გაჩნდა. ჩვენი სტრატეგიის ერთიანი და მრავალმხრივი ბუნება მაშინ ახალი მოვლენა იყო და დღესაც, ევროკავშირი კვლავ ის ერთადერთი ორგანიზაციაა, რომელსაც ძალუძს არსებული ძალებისა და რესურსების მთელი სპექტრის გამოყენება, რომელიც ავსებს მასში შემავალი სახელმწიფოების ტრადიციულ საგარეო პოლიტიკურ ინსტრუმენტებს, რათა ისინი როგორც კრიზისების არდაშვების და პრევენციის, ასევე მშვიდობის აღდგენისა და კონფლიქტების შემდეგ ცხოვრების ნორმალურ რიტმში დაბრუნებისთვის გამოიყენოს.

სწორედ ეს არის ევროკავშირის მთავარი ღირებულებითი მახასიათებელი და განმასხვავებელი ნიშანი. ჩვენ ერთმანეთს ვუთავსებთ ჰუმანიტარული დახმარების აღმოჩენას, სახელმწიფო მშენებლობის მხარდაჭერას და ქვეყნის მართვის პროცესის მოწესრიგებაში ხელშეწყობას – კრიზისების მოგვარებას, ტექნიკურ და ეკონომიკურ დახმარებას, პოლიტიკურ დიალოგს და შუამავლურ მოღვაწეობას.

კომბინირებული სამხედრო-სამოქალაქო მიდგომა ევროკავშირს მოქნილობის გამჟღავნებისა და გადაწყვეტის ისეთი ვარიანტების შეთავაზების საშუალებას აძლევს, რომელთაგან თითოეული მათგანი კონკრეტული რთული პრობლემისთვისაა შემუშავებული. დღევანდელი კონფლიქტები არნახული თვალსაჩინოებით გვიჩვენებენ, რომ სამხედრო გადაწყვეტა არ არის არც ერთადერთი და არც საუკეთესო, მით უფრო კრიზისის სტაბილიზაციის პერიოდში. ამავე თვალსაზრისს იზიარებს აშშ-ს პრეზიდენტი ბარაკ ობამაც.

ევროპის უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკამ (ეუთპ) პირველი ნაბიჯები ბალკანეთში გადადგა. როდესაც 90-იან წლებში იუგოსლავიაში ომები გაჩაღდა, ჩვენ იძულებული გავხდით იმით შემოვფარგლულიყავით, რომ გვეყურებინა თუ როგორ იღუპებოდა მეზობელი ქვეყანა, რადგან შესაძლებლობა არ გაგვაჩნდა, ამ კონფლიქტზე რაიმენაირად მოგვეხდინა რეგირება. ჩვენ შესაბამისი გაკვეთილი გამოვიტანეთ, გარკვეული ორგანიზაციული ზომები მივიღეთ, აღვიჭურვეთ აუცილებელი რესურსებით, შევიმუშავეთ გადაწყვეტილებების მიღების მექანიზმები და მივიღეთ უსაფრთხოების დოქტრინა. 2003 წელს, ჩვენი დიპლომატიური ძალისხმევის წყალობით ჩვენ თავიდან ავიცილეთ საომარი მოქმედებების გაჩაღება იუგოსლავიის ყოფილ რესპუბლიკაში, მაკედონიაში, საბოლოოდ კი ჩავატარეთ ოპერაცია “თანხმობა.” 2004 წელს ჩვენ ოპერაცია “ალტეა” განვახორციელეთ და ბოსნიასა და ჰერცოგოვინაში ნატო-ს სამშვიდობო კონტიგენტი შევცვალეთ და დღესაც, ჩვენ ფართოდ ვართ წარმოდგენილები ბალკანეთზე, სადაც ორგანიზებულ დანაშაულს ვებრძვით, ვეხმარებით სამართალწარმოების სისტემის და სამართალდამცველი ორგანოების შექმნას. მაგალითად, EULEX (მართლწესრიგის აღდგენის ევროკავშირის სამოქალაქო მისია კოსოვოში) ევროკავშირის დღემდე ყველაზე მრავალრიცხოვანი მისიაა. მის შემადგენლობაში დაახლოებით 2 000 თანამშრომელია, რომლებიც ეხმარებიან პოლიციას, სასამართლო სისტემას, მოძრავ საბაჟო პუნქტებზე მუშაობენ.

ევროკავშირის საქმიანობა კრიზისების მართვის მხრივ, მხოლოდ მეზობელი ქვეყნებით არ შემოიფარგლება. ჩვენ მთელი რიგი მნიშვნელოვანი აქციები გავმართეთ აფრიკაში. მაგალითად, არჩევნების ჩატარებისთვის აუცილებელი პირობები შევქმენით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, დარფურში კრიზისისგან დაზარალებულთა და დევნილთა დაცვისთვის გავატარეთ ზომები. შარშან ჩვენ სომალის სანაპირო წყლებში პირატებთან ბრძოლის თვალსაზირისით ჩვენი პირველი სამხედრო-საზღვაო ოპერაციის EUNAVFOR-ის ორგანიზება მოვახდინეთ.

ვინ იფიქრებდა ათი წლის წინ, რომ ერთ მშვენიერ დღეს ევროპის კავშირი ინდოეთის ოკეანეში 13 ფრეგატისგან შემდგარი ჯგუფს უხელმძღვანელებდა, რომელიც პირატების თავდასხმის ეფექტურობას ნახევრამდე შეამცირებდა?

წელს ევროკავშირი ერთდროულად 12 ოპერაციას ხელმძღვანელობს – ყველაზე მეტს ვიდრე ოდესმე. 2003 წლიდან კრიზისების მართვის 23 ოპერაციაში 70 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა. ეს ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების, ასევე იმ ქვეყნების მოქალქეები არიან, რომლებიც ევროკავშირში არ შედიან, მაგრამ ჩვენს ოპერაციებში უკვე ჩაერთვნენ: ნორვეგია, შვეიცარია, უკრაინა, თურქეთი და ამერიკის შეერთებული შტატები. ზემოთხსენებული 23 ოპერაციიდან ექვსს სამხედრო ხასიათი ჰქონდა, ჩვიდმეტს კი სამოქალაქო. ჩვენ ავამოქმედებთ არმიის და ფლოტის პირად შემადგენლობას მხოლოდ აუცილებლობის შემთხვევაში, მაგრამ ჩვენი ამოცანა – არა ომების მართვა, არამედ მშვიდობის მხარდაჭერაა.

ევროკავშირი სამხედრო კავშირი არ არის. ნებისმიერი კრიზისის, განსაკუთრებული სიტუაციის ან კონფლიქტის დარეგულირება ყოველთვის პოლიტიკური ზომებით უნდა ხორციელდებოდეს და ჩვენი საქმიანობა ევროპის უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკის ფარგლებში ყოველთვის მჭიდროდაა მიბმული პოლიტიკურ სტრატეგიასთან, რომლის გამომუშავებაც კონსენსუსის საფუძველზე ხდება.

ცხოვრებაში ჩვენი თავდაცვის და უსაფრთხოების პოლიტიკის გატარებით, ჩვენ ისეთ მოშორებულ ადგილებს მივაღწიეთ, როგორიც ასეხია (ინდონეზია), სადაც ჩვენ სამშვიდობო შეთანხმების შესრულებას ვაკვირდებით, რომელსაც ხელი 2004 წლის ცუნამის, ათწლიანი საქმოქალაქო ომის შემდეგ მოეწერა.

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სახელმწიფოთა ასოციაციასთან მჭიდრო თანამშრომლობით ჩვენ შუამავლები ვიყავით მთავრობას და მოხალისეებს შორის და იარაღის ჩაბარების პროცესს ვაკონტროლებდით.

გამოცდილების და ცოდნის დაგროვების კვლადაკვალ ჩვენ სულ უფრო მასშტაბურ ოპერაციებზე გადავდიოდით. 2003 წელს ევროკავშირის მიერ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში შეიარაღებული შეტაკებების და ბუნიაში (პროვინცია კონგოს ჩრდილო აღმოსავლეთით) ჰუმანიტარული კრიზისის შედეგების ნეიტრალიზაციის მიზნით, ოპერაცია “არტემიდა”-ს წარმატებულმა ჩატარებამ, ჩვენ საშუალება მოგვცა EUFOR-ის ოპერაცია ჩადსა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში, EUNAVFOR-ის კი სომალიში ჩაგვეტარებინა. სამხრეთ-აფრიკის რესპუბლიკამ განაცხადა, რომ დაინტერესებულია მონაწილეობა მიიღოს EUNAVFOR-ში.

შარშან, ჩვენ ვაჩვენეთ, თუ როგორი სწრაფი მოქმედება შეგვიძლია, როდესაც სამ კვირაზე ნაკლებ დროში მისია კავკასიაში განვათავსეთ, რათა ხელი შეგვეწყო რუსეთს და საქართველოს შორის კრიზისის მოგვარებისთვის, მას შემდეგ რაც ამ ქვეყნებმა ევროკავშირის შუამავლობით სამშვიდობო შეთანხმებას მიაღწიეს. ევროკავშირი, ახლო აღმოსავლეთში სიტუაციის დარეგულირების მხრივ საერთაშორისო შუამავლების ოთხეულის სრულფასოვანი წევრია და ყველაზე აქტიურ მონაწილეობას იღებს დედამიწის ამ რეგიონში მშვიდობის მიღწევისკენ მიმართულ დიპლომატიურ ძალისხმევებში. როგორც კი ისრაელი და პალესტინის ავტონომია შეთანხმდებიან, ჩვენ მზად ვიქნებით ადგილზე შევუწყოთ ხელი მის პრაქტიკულ რეალიზაციას. ჩვენ უკვე გვყავს ჩვენი მისია იორდანის დასავლეთ სანაპიროზე, რომელიც პალესტინაში სამოქალაქო პოლიციის და სისხლის სამართლის სამართალწარმოების სისტემის შექმნას ეხმარება. ოპერაცია EUNAVFOR-ზე დამატებით, ჩვენს მიერ უკვე განხორციელებული ჰუმანიტარული დახმარებისა და პოლიტიკური მხარდაჭერის გარდა, ჩვენ ასევე ვგეგმავთ გარკვეული ნაბიჯების გადადგმას სომალის უსაფრთხოების სამსახურის რეფორმირების თვალსაზირისით.

იმისთვის, რომ დავაკმაყოფილოთ დახმარების გაწევაზე სულ უფრო მზარდი მოთხოვნა და ღირსეული პასუხი გავცეთ მსოფლიო და რეგიონალური უსაფრთხოების გამოწვევებს, ევროკავშირმა უნდა გააუმჯობესოს მისი ქმედებების ეფექტურობა და თანმიმდევრულობა მსოფლიო არენაზე. დღეს ჩვენს სურვილებსა და შესაძლებლობებს შორის სერიოზული მანძილია და ის უნდა შემცირდეს.

აუცილებელია უფრო მკაფიო პრიორიტეტების გამომუშავება და გონივრული საბიუჯეტო გადაწყვეტილებების მიღება. ასევე აუცილებელია ჩვენი სამოქალაქო და სამხედრო კონტიგენტების მზადყოფნის გაძლიერება და შესაბამისად მათი დაფინანსების გაზდა, რათა ცხოვრებაში პოლიტიკური გადაწყვეტილებების განხორციელება ვუზრუნველყოთ.

ევროკავშირმა მომავალშიც უნდა განავითაროს ერთიანი სამხედრო-სამოქალაქო სტრატეგია უფრო მოქნილი პოლიტიკის გატარების მიზნით. ასევე აუციელებლია ჩვენი მზადყოფნის გაზრდა სწრაფი რეაგირების ძალთა განთავსებისთვის. ევროპის უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკისთვის მეორე ათწლეული იწყება, რომლის განმავლობაშიც ხსენებული ამოცანები ლისაბონის შეთანხმების ძალაში შესვლის წყალობით განხორციელდება.

ჰავიერ სოლანამ იმდენი გააკეთა ერთიანი ევროპის პოლიტიკურ აქტორად ჩამოყალიბების საქმეში,როგორც ალბათ სხვა არავინ.მთელი ათი წლის განმავლობაში სრულიად ევროპის მოსახლეობა და მთელი მსოფლიო ხედავდა,თუ როგორ იცვლებოდა ევროპა.წარმატებული ეკონომიკური აქტორი ძალებს პოლიტიკურ არენაზეც სინჯავდა. მიუხედავად იმისა,რომ ისევ ჰავიერ სოლანასვე განცხადებით ევროპას აქვს Mr. Nice Gay ს იმიჯი და ხშირად ატარებს კონფორტული იგნორირების პოლიტიკას,ფაქტია ევროკავშირი დღეს ანგარიშგასაწევი ძალაა მსოფლიო მასშტაბით და მას შესწევს უნარი სხვადასხვა ტიპის პოლიტიკური აქტივობებისა.
’’ევროკავშირი გლობალური მოთამაშე გახდა მსოფლიო პოლიტიკაში და მისი ხმა ყველგან ისმის’’ ჰავიერ სოლანა

ჰავიერ სოლანა.  1999 -2009 ევროკავშირის საერთო საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლესი წარმომადგენელი.

http://en.wikipedia.org/wiki/Javier_Solana

Advertisements

Posted on January 28, 2010, in პოლიტიკოსები. Bookmark the permalink. %(count)s კომენტარი.

  1. დღეს სოლანა შეცვალა კატრინ აშტონმა,ასევე შემოღებულ იქნა ახალი ევროკავშირის პრეზიდენტის პოსტი,რომელიც ბელგიელმა ვან რუმპუიმ დაიკავა,თუმცა არავინ იცის შემდეგი ათი წელის განმავლობაში cfsp და esdp ისეთივე ინტენსივობით და სწრაფი ტემპებით განვითარდება თუ არა ,როგორც პირველი ათი წლის განმავლობაში ვითარდებოდა.

%d bloggers like this: